คู่มือการใช้งาน (ฉบับภาษาไทย)
เครื่องผสมและบรรจุเครื่องดื่มอัดแก๊ส CO₂ รุ่น ZS-CF4 (DMC)
เครื่องผสมโซดา + เครื่องบรรจุ 4 หัว แบบกึ่งอัตโนมัติ · Semi-auto Carbonated Drinks Mixing & Filling Machine
รหัส 21154 DMC เครื่องผสมโซดา (ถังผสม CO₂)
รหัส 21153 DMC เครื่องบรรจุ 4 หัว (ระบบแรงดันสมดุล)
เอกสาร คู่มือแปล/เรียบเรียงจากข้อมูลผู้ผลิต
เครื่องผสมและบรรจุเครื่องดื่มอัดแก๊ส CO₂ รุ่น ZS-CF4 เป็นชุดเครื่อง 2 ส่วนสำหรับผลิตเครื่องดื่มมีฟอง:
เครื่องผสมโซดา นำน้ำเย็น ไซรัป และแก๊ส CO₂ มาผสมกันในถังผสมแรงดันจนได้เครื่องดื่มอัดแก๊ส แล้วส่งต่อให้ เครื่องบรรจุ 4 หัว
บรรจุลงขวดด้วยระบบแรงดันสมดุล (isobaric) ที่ปรับแรงดันในขวดให้เท่ากับท่อจ่ายก่อนจึงปล่อยของเหลว จึงเกิดฟองน้อย ไม่ล้น
เหมาะกับโซดา น้ำอัดลม เบียร์คราฟต์ ไวน์สปาร์กลิง น้ำผลไม้อัดแก๊ส สำหรับการผลิตขนาดเล็กถึงขนาดกลาง — โปรดอ่านคู่มือนี้ให้เข้าใจก่อนใช้งาน และเก็บไว้เพื่ออ้างอิง
หมายเหตุ — เอกสารนี้เป็นคู่มือที่ ปัญญาเคมีภัณฑ์ แปลและเรียบเรียงเป็นภาษาไทยจากคู่มือของผู้ผลิต ร่วมกับหลักการใช้งานทั่วไปของเครื่องบรรจุเครื่องดื่มอัดแก๊ส
ข้อมูลจำเพาะและอุปกรณ์อาจต่างกันตามล็อตการผลิต ให้ยึดป้ายบนตัวเครื่อง ตัวสินค้าจริง และคำแนะนำจากฝ่ายบริการเป็นสำคัญ
ข้อมูลพื้นฐานของสินค้า Product Overview
ซ้าย: เครื่องผสมโซดา (21154) · ขวา: เครื่องบรรจุ 4 หัว (21153) — คลิกที่ภาพเพื่อขยาย
| ชื่อสินค้า | เครื่องผสมและบรรจุเครื่องดื่มอัดแก๊ส CO₂ แบบกึ่งอัตโนมัติ รุ่น ZS-CF4 (DMC) |
|---|
| ส่วนประกอบ | เครื่องผสมโซดา ถังผสมสแตนเลสพร้อมปั๊มหลายใบพัด มิเตอร์วัดอัตราไหลน้ำ/ไซรัป ตัวลดแรงดัน CO₂ 2 ตัว และแผงควบคุม
เครื่องบรรจุ 4 หัว โต๊ะบรรจุสแตนเลส ท่อจ่ายพร้อมเกจแรงดัน หัวบรรจุแบบแรงดันสมดุล 4 หัว ถาดยกขวดด้วยลม |
|---|
| หลักการทำงาน | น้ำเย็นและไซรัปถูกปั๊มเข้าถังผสมตามอัตราส่วนที่ตั้งบนมิเตอร์ แก๊ส CO₂ ถูกอัดเข้าถังจนละลายในของเหลว (ประมาณ 3 เท่าของปริมาตร)
แล้วส่งไปท่อจ่ายของเครื่องบรรจุ ซึ่งอัดแก๊สเข้าขวดให้แรงดันเท่ากันก่อนจึงปล่อยของเหลวลงขวด |
|---|
| เครื่องดื่ม / ภาชนะ | โซดา น้ำอัดลม น้ำผลไม้อัดแก๊ส เบียร์ ไวน์สปาร์กลิง · ขวดแก้ว ขวด PET กระป๋อง (ปรับความสูงถาดได้ ปิดฝาด้วยเครื่องแยก) |
|---|
| กำลังผลิต | ผสม 1.5–2 ตัน/ชั่วโมง · บรรจุ 300–500 ขวด/ชั่วโมง (ขึ้นกับขนาดขวดและความชำนาญ) |
|---|
| สิ่งที่ต้องเตรียม | ปั๊มลม 0.5–0.7 MPa · ถัง CO₂ เกรดอาหารพร้อมตัวลดแรงดันแบบมีฮีตเตอร์ · น้ำเย็น ≤6 °C · ไซรัปเย็น ≤4 °C · ไฟฟ้าตามป้ายเครื่อง |
|---|
รหัสสินค้าและรายการ Order Codes
| รหัสสินค้า | รายการ | รายละเอียด |
|---|
| 21154 | DMC เครื่องผสมโซดา | ถังผสม CO₂ + ปั๊มหลายใบพัด + มิเตอร์อัตราไหล 2 ชุด + ตัวลดแรงดัน 2 ตัว + แผงควบคุม กำลังผสม 1.5–2 ตัน/ชม. |
| 21153 | DMC เครื่องบรรจุ 4 หัว | โต๊ะบรรจุแรงดันสมดุล 4 หัว ถาดยกขวดด้วยลม ท่อจ่ายพร้อมเกจ ใช้ลม 0.5–0.7 MPa บรรจุ 300–500 ขวด/ชม. |
หมายเหตุ ทั้งสองรหัสใช้งานร่วมกันเป็นชุด ZS-CF4 — หากใช้เครื่องบรรจุกับถังแรงดันอื่น ต้องมีแรงดันจ่าย 0.3–0.5 MPa และของเหลวเย็นตามข้อกำหนดหน้า 2
จุดเด่นของเครื่อง Key Features
| ●บรรจุแบบแรงดันสมดุลปรับแรงดันในขวดให้เท่าท่อจ่ายก่อนปล่อยของเหลว ฟองน้อย ไม่ล้น รักษาปริมาณแก๊ส |
●ผสม CO₂ ในถังแรงดันปริมาณแก๊สประมาณ 3 G.V. ซ่าเต็มที่ ปรับความซ่าได้ด้วยแรงดัน CO₂ |
●ตั้งอัตราส่วนไซรัป : น้ำ1:2 ถึง 1:8 ด้วยมิเตอร์วัดอัตราไหล 2 ชุด ตั้งครั้งเดียวใช้ได้ทุกรอบ |
| ●สแตนเลสสัมผัสอาหารถังผสม ท่อ และหัวบรรจุเป็นสแตนเลส ล้างทำความสะอาดง่าย |
●เติมน้ำอัตโนมัติเซ็นเซอร์ระดับน้ำสั่งปั๊มหยุดเมื่อถังเต็ม ไม่ต้องเฝ้า |
●ใช้งานง่าย บำรุงรักษาน้อยควบคุมด้วยวาล์วมือและเกจ ไม่ต้องตั้งโปรแกรม ซ่อมบำรุงเองได้ |
2ความปลอดภัย สภาพแวดล้อม และการติดตั้ง
SAFETY · ENVIRONMENT · INSTALLATION
2.1 ข้อควรระวังด้านความปลอดภัย
อันตราย — ไฟฟ้าและแรงดัน
- ต่อสายดินให้ถูกต้องทุกครั้งเพื่อป้องกันไฟดูด และตรวจให้แน่ใจว่าแรงดันไฟฟ้าตรงกับป้ายเครื่อง ไม่ใช้ไฟเกินพิกัด
- งานเกี่ยวกับตู้ไฟและสายไฟต้องทำโดยช่างไฟฟ้าหรือภายใต้การกำกับของช่างไฟฟ้าเท่านั้น
- ถังผสมเป็นภาชนะแรงดัน — ห้ามให้แรงดันในถังเกิน 0.3 MPa ห้ามเพิ่มแรงดันน้ำหรือแรงดันแก๊สโดยไม่มีขีดจำกัด ตรวจเกจและวาล์วนิรภัยให้ใช้งานได้เสมอ
- ระวังชิ้นส่วนที่เคลื่อนที่ (ถาดยกขวด หัวบรรจุที่เลื่อนขึ้นลง) อาจหนีบมือ ห้ามเอื้อมมือเข้าใต้หัวบรรจุขณะขวดกำลังยก
ผู้ปฏิบัติงาน
- ให้เฉพาะผู้ที่ผ่านการฝึกอบรมใช้งาน ติดตั้ง และดูแลเครื่อง ผู้ปฏิบัติงานต้องทำงานได้อย่างปลอดภัยด้วยตนเองและแก้ปัญหาเล็กน้อยระหว่างงานได้
- การวางผังและติดตั้งครั้งแรกควรมีผู้มีความรู้ด้านเครื่องจักรอย่างน้อย 2 คนช่วยกัน
- ห้ามดัดแปลงโครงสร้างเครื่องหรือระบบไฟฟ้าเอง — หากต้องการเพิ่มอุปกรณ์เสริม ให้ปรึกษาฝ่ายบริการปัญญาเคมีภัณฑ์ก่อน
2.2 สภาพแวดล้อมที่ห้ามใช้งาน
| ✕อุณหภูมิเปลี่ยนแปลงรุนแรงทำให้แรงดันในถังและการละลายของ CO₂ ไม่คงที่ |
✕ความชื้นสูงจนเกิดหยดน้ำเสี่ยงไฟฟ้าลัดวงจรและสนิมที่อุปกรณ์ไฟฟ้า |
✕มีการสั่นสะเทือนหรือแรงกระแทกข้อต่อและสกรูอาจคลาย เกิดรั่ว |
| ✕ฝุ่นมากฝุ่นเข้ามอเตอร์ปั๊มและปนเปื้อนเครื่องดื่ม |
✕มีน้ำ น้ำมัน หรือสารเคมีกระเด็นทำลายแผงควบคุมและซีล |
✕มีวัตถุไวไฟ / ระเบิดห้ามติดตั้งใกล้แหล่งเชื้อเพลิงหรือถังแก๊สไวไฟ |
ควรติดตั้งในห้องผลิตที่สะอาด อากาศถ่ายเท พื้นเรียบและระบายน้ำได้ อุณหภูมิห้องคงที่ — CO₂ ปริมาณมากที่รั่วในห้องปิดทำให้ขาดอากาศ ห้องต้องมีการระบายอากาศเพียงพอ
2.3 การติดตั้ง Installation
- ตั้งเครื่องบนพื้นคอนกรีตเรียบ ปรับขาตั้งให้เครื่องได้ระดับและมั่นคง ไม่โยก วางเครื่องผสมและเครื่องบรรจุใกล้กันเพื่อให้ท่อส่งสั้นที่สุด
- ต่อท่อของเหลว ท่อจากถังพักน้ำ/ไซรัปเข้าช่องเข้าของเหลวของเครื่องผสม และท่อจากถังผสมไปช่องเข้าของเครื่องบรรจุ ใช้ท่อทนแรงดันขนาด 32 มม. รัดด้วยเข็มขัดรัดท่อ ยางรอง และเทปพันเกลียว ตรวจให้แน่นเพื่อไม่ให้ของเหลวหรือแก๊สรั่ว
- ต่อแบบตรง (direct) ระหว่างถังผสมกับเครื่องบรรจุ — ระวังว่าหากของเหลวในถังผสมอิ่มตัวด้วย CO₂ เต็มที่ แล้วอุณหภูมิสูงขึ้นระหว่างทางไปเครื่องบรรจุ ของเหลวจะกลายเป็น "อิ่มตัวยิ่งยวด" CO₂ จะพุ่งออกจากขวดขณะบรรจุ จึงต้องรักษาความเย็นของของเหลวและระยะท่อให้สั้น
- ต่อท่อลม จากปั๊มลม (0.5–0.7 MPa) เข้าเครื่องบรรจุ และต่อท่อ CO₂ จากตัวลดแรงดันของถังแก๊สเข้าช่องเข้า CO₂ ของเครื่องผสม
- ต่อท่อระบาย ด้านหลังเครื่องบรรจุมีวาล์วระบายแก๊ส/ของเหลวส่วนเกิน ต่อท่อไปยังภาชนะรองรับเพื่อไม่ให้ของเหลวหกเสียเปล่า
- ต่อไฟฟ้า โดยช่างไฟฟ้า ต่อสายดิน ติดตั้งเบรกเกอร์แยก แล้วทดสอบเดินปั๊มด้วยน้ำเปล่าก่อนใช้กับเครื่องดื่มจริง
4.1 เครื่องผสมโซดา รหัส 21154
- เปิดวาล์วถังพักน้ำ รอให้น้ำไหลเข้าปั๊มหลายใบพัดเองผ่านวาล์วสามเหลี่ยม (วาล์วไล่อากาศ) ด้านซ้ายของปั๊มจนมีน้ำออก แล้วเปิดสวิตช์ปั๊ม
- อัด CO₂ เข้าถัง ปรับตัวลดแรงดันให้ได้ 0.15 MPa แก๊สจะไหลเข้าถังผ่านท่อและดันของเหลวในท่อออก เริ่มการผสม
- ระบบเติมน้ำอัตโนมัติ เซ็นเซอร์ระดับน้ำในถังจะสั่งปั๊มหยุดเมื่อน้ำเต็ม และเดินอีกครั้งเมื่อระดับลด ไม่ต้องคอยเปิด-ปิดเอง
- ตั้งอัตราส่วนไซรัป : น้ำ เมื่อระบบเดินอัตโนมัติแล้ว เปิดวาล์วน้ำเข้าและวาล์วไซรัปให้กว้าง จากนั้นหมุนวาล์วด้านซ้ายของปั๊มจนลูกลอยของมิเตอร์น้ำอยู่ที่ขีดที่ต้องการ แล้วปรับวาล์วน้ำเข้าและวาล์วไซรัปให้ได้สัดส่วนตามความเข้มข้นของไซรัป
ให้ทดลองผลิตจนได้รสชาติที่ต้องการแล้วจดขีดของมิเตอร์ทั้งสองไว้ รอบต่อ ๆ ไปใช้ขีดเดิม และไม่ควรขยับวาล์วสองตัวนี้อีกโดยไม่จำเป็น
- คุมแรงดัน ช่วงแรกตั้งแรงดันเข้าไว้ 0.1–0.15 MPa หลังแก๊สผสมกับน้ำแล้วดูเกจบนฝาถังต้องต่ำกว่า 0.3 MPa
CO₂ แยกจ่าย 2 ทางผ่านตัวลดแรงดัน 2 ตัว โดยทั่วไปไม่เกิน 0.2 MPa (ปรับตามสูตร) และแรงดันท่อหลัก CO₂ ตั้งไว้ต่ำกว่า 0.25 MPa
- หยุดเครื่องและล้าง เมื่อเลิกผลิตให้ปิด CO₂ ล้างระบบด้วยน้ำสะอาดโดยใช้ปั๊มของเครื่อง จะเติมสารฆ่าเชื้อสำหรับอาหาร (เช่น ผงคลอรีน) ในน้ำล้างด้วยก็ได้ แล้วล้างน้ำสะอาดตามจนหมด
เซ็นเซอร์ระดับน้ำที่ถังผสม สั่งปั๊มหยุดเมื่อน้ำเต็ม
ปริมาณแก๊ส (ความซ่า) ขึ้นกับ 3 อย่าง คือ อุณหภูมิของเหลว (ยิ่งเย็น CO₂ ยิ่งละลาย) แรงดัน CO₂ ในถัง และเวลาที่ของเหลวอยู่ในถัง —
ถ้าซ่าน้อยให้ลดอุณหภูมิน้ำก่อน แล้วค่อยเพิ่มแรงดันทีละน้อยโดยไม่เกิน 0.3 MPa ห้ามเร่งด้วยการเพิ่มแรงดันอย่างเดียว
4.2 เครื่องบรรจุ 4 หัว รหัส 21153
- ล้างและไล่อากาศ ล้างตัวเครื่องภายในภายนอกด้วยน้ำสะอาด ต่อท่อทนแรงดันจากถังผสม (หรือถังพักแรงดัน) เข้าช่องเข้าของเหลว หมุนวาล์วไล่อากาศของท่อจ่ายทวนเข็มนาฬิกาเพื่อไล่อากาศออก เมื่อมีของเหลวไหลออกมาให้ปิดวาล์ว
- ปรับความสูงถาดรองขวด คลายสกรูที่ถาด เลื่อนถาดให้ปากขวดอยู่ใต้หัวบรรจุพอดี แล้วขันสกรูให้แน่น ให้วางและหยิบขวดได้สะดวก
- บรรจุ วางขวดบนถาด ต่อลมเข้าเครื่อง ด้านซ้ายของโต๊ะมีวาล์วมือสีแดง 2 ตัว — เปิดวาล์วตัวแรก (ยกขวด) ถาดจะยกขวดขึ้นแนบหัวบรรจุ จากนั้นเปิดวาล์วตัวที่สอง (บรรจุ)
หัวบรรจุจะอัดแก๊สให้แรงดันในขวดเท่ากับท่อจ่ายก่อน แล้วของเหลวจึงไหลลงขวด เมื่อได้ระดับที่ต้องการให้ปิดวาล์วบรรจุ แล้วปิดวาล์วยกขวดตามลำดับ
- นำขวดออก ถาดจะลดลง หยิบขวดไปปิดฝาทันทีด้วยเครื่องปิดฝา (ฝาจีบ/ฝาเกลียว/ฝากระป๋อง) เพื่อรักษาแก๊สในเครื่องดื่ม
ขณะบรรจุ แรงดันของเหลวเข้าเครื่องบรรจุต้องไม่เกิน 0.3 MPa (ดูเกจบนท่อจ่าย) มิฉะนั้นเครื่องเสียหาย ·
หากฟองล้นมาก แสดงว่าของเหลวอุ่นเกินไปหรือแรงดันสูงเกิน ให้ลดอุณหภูมิและแรงดันก่อนบรรจุต่อ · ระวังขวดแก้วแตกจากแรงดัน ใช้ขวดที่ทนแรงดันสำหรับเครื่องดื่มอัดแก๊สเท่านั้น
5การดูแลรักษาและปัญหาที่พบบ่อย
MAINTENANCE & TROUBLESHOOTING
5.1 การดูแลรักษาประจำ
| ความถี่ | รายการ | วิธีปฏิบัติ |
|---|
| ทุกครั้งหลังใช้ | ล้างภายในระบบ | ล้างถังผสม ท่อ และหัวบรรจุด้วยน้ำสะอาดผ่านปั๊มของเครื่องจนไม่มีคราบไซรัป ล้างภายนอกและถาดรองขวด เช็ดให้แห้ง |
| ทุกครั้งก่อนใช้ | ปั๊ม | ห้ามให้ปั๊มเดินแห้งหรือขาดน้ำโดยเด็ดขาด ไล่อากาศก่อนเดินทุกครั้ง (ดูหน้า 4) |
| ประจำ | โซลินอยด์วาล์ว / ท่อ CO₂ | ตรวจว่าวาล์วไม่ค้าง ไม่รั่ว สายไฟไม่ขาด — เมื่อใช้ CO₂ ปริมาณมากท่ออาจเป็นน้ำแข็ง ให้ละลายด้วยน้ำเย็น ห้ามใช้ความร้อนสูงหรือเปลวไฟ |
| ประจำ | เกจและวาล์วนิรภัย | รักษาเกจแรงดันให้อ่านค่าได้ถูกต้อง ทดสอบวาล์วนิรภัยว่าไม่ค้าง หากไม่ได้ใช้เครื่องนานให้ตรวจก่อนเดินเครื่อง ห้ามใช้งานเกินแรงดันที่กำหนด |
| ประจำ | หัวบรรจุ | หยอดน้ำมันหล่อลื่นเกรดอาหารที่สปริงและแกนของหัวบรรจุให้เลื่อนขึ้นลงคล่อง ลดการสึกหรอ ล้างภายในหัวบรรจุด้วยน้ำสะอาดหลังงานทุกครั้ง |
| ทุกสัปดาห์ | ระบบท่อและข้อต่อ | ล้างและฆ่าเชื้อระบบท่อตามรอบ ตรวจรอยรั่วของแก๊ส ขันน็อตหน้าแปลนฝาถัง 6 ตัวให้แน่นด้วยเหล็กสอด |
| ทุก ~1 เดือน | ชั้นกระจายแก๊สในถังผสม | ปล่อยแรงดัน เปิดฝาถัง ถอดชุดกระจายแก๊ส (carbonation layer) มาล้างและฆ่าเชื้อ แล้วประกอบกลับให้แน่น |
5.2 ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีแก้เบื้องต้น
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย | วิธีแก้ |
|---|
| ฟองล้น / CO₂ พุ่งออกจากขวดขณะบรรจุ | ของเหลวอุ่นเกิน (>10 °C) · แรงดันสูงเกิน · ท่อจากถังผสมยาวหรือร้อน | ลดอุณหภูมิน้ำ/ไซรัป ลดแรงดัน CO₂ ทีละน้อย ย่นระยะท่อ หุ้มฉนวนท่อ |
| เครื่องดื่มซ่าน้อย | น้ำไม่เย็นพอ · แรงดัน CO₂ ต่ำ · ของเหลวอยู่ในถังสั้นเกิน | ทำน้ำให้เย็น ≤6 °C ก่อน แล้วค่อยเพิ่มแรงดัน (ไม่เกิน 0.3 MPa) ลดอัตราการดึงออกจากถัง |
| ปั๊มเดินแต่ไม่ดูดน้ำ / เสียงดัง | มีอากาศในปั๊ม · ท่อดูดยาวเกิน 3 ม. หรือมีรอยรั่ว | ตัดไฟ ไล่อากาศที่สกรูไล่อากาศ ตรวจท่อดูดและข้อต่อ ใช้ท่อสั้นลง |
| ท่อ CO₂ / ตัวลดแรงดันเป็นน้ำแข็ง | ดึง CO₂ ปริมาณมากต่อเนื่อง | ละลายด้วยน้ำเย็น ใช้ตัวลดแรงดันแบบมีฮีตเตอร์ไฟฟ้า ลดอัตราการใช้แก๊ส |
| เกจบนฝาถังเกิน 0.3 MPa | ตั้งแรงดันเข้าสูงเกิน · วาล์วนิรภัยค้าง | ปิด CO₂ ทันที เปิดวาล์วระบายแก๊สบนฝาถัง ลดแรงดันเข้า แล้วตรวจวาล์วนิรภัย |
| ปริมาณบรรจุแต่ละหัวไม่เท่ากัน | หัวบรรจุสกปรก/สปริงฝืด · ขวดไม่แนบหัว | ล้างและหล่อลื่นหัวบรรจุ ปรับความสูงถาดให้ปากขวดแนบซีลทุกหัว |
หมายเหตุเอกสาร — คู่มือนี้แปลและเรียบเรียงเป็นภาษาไทยโดย ปัญญาเคมีภัณฑ์ จากคู่มือของผู้ผลิตรุ่น ZS-CF4 ร่วมกับหลักการใช้งานทั่วไปของเครื่องบรรจุเครื่องดื่มอัดแก๊ส
ปัญญาเคมีภัณฑ์ไม่ใช่ผู้จัดทำเอกสารต้นฉบับ ข้อมูลจำเพาะอาจเปลี่ยนแปลงตามล็อตการผลิต ภาพในเอกสารเป็นภาพประกอบ รายละเอียดของสินค้าจริงอาจแตกต่างเล็กน้อย
— จบคู่มือการใช้งาน —
