กรดฟอร์มิก 94% (Formic Acid) CAS 64-18-6 — จับตัวน้ำยาง ฟอกหนัง ย้อมผ้า ชุบโลหะ

กรดฟอร์มิก 94% (Formic Acid 94%) รหัสสินค้า 12900 กรดฟอร์มิก หรือที่คนไทยรุ่นเก่าเรียกกันว่า "กรดมด" คือกรดอินทรีย์ที่มีโครงสร้างเล็กที่สุด สูตรเคมี CH2O2 (HCOOH) มีคาร์บอนเพียงอะตอมเดียว มวลโมเลกุล 46.03 g/mol เลข CAS No. 64-18-6 ชื่อนี้มาจากการที่มันถูกค้นพบครั้งแรกจากการกลั่นตัวมดแดง และเป็นสารที่มดใช้ป้องกันตัวจริง ๆ สินค้าที่จำหน่ายเป็นความเข้มข้น 94% ซึ่งเป็นเกรดที่โรงงานอุตสาหกรรมไทยใช้กันมากที่สุด ลักษณะเป็นของเหลวใส ไม่มีสี กลิ่นฉุนแรงเฉพาะตัว ละลายน้ำได้ดีทุกสัดส่วน มีทั้งสินค้านำเข้าจากเกาหลี จีน และผลิตในประเทศ ── ข้อมูลจำเพาะ ── ชื่อสามัญ : Formic Acid (Methanoic Acid) ชื่อไทย : กรดฟอร์มิก / กรดมด CAS No. : 64-18-6 สูตรเคมี : CH2O2 (HCOOH) มวลโมเลกุล : 46.03 g/mol ความเข้มข้น : 94% ลักษณะ : ของเหลวใส ไม่มีสี กลิ่น : ฉุนแรง เฉพาะตัว การละลาย : ละลายน้ำได้ดีทุกสัดส่วน แหล่งผลิต : เกาหลี / จีน / ผลิตในประเทศ ── ใช้ทำอะไรได้บ้าง ── 1) อุตสาหกรรมยางพารา — จับตัวน้ำยาง งานที่ใช้กรดฟอร์มิกมากที่สุดในไทย น้ำยางสดที่กรีดมาจะยังเป็นของเหลว ต้องเติมกรดเพื่อทำลายประจุลบที่ห่อหุ้มอนุภาคยาง อนุภาคจึงรวมตัวเป็นก้อนแล้วรีดเป็นแผ่นได้ ข้อดีของกรดฟอร์มิกคือได้ยางแผ่นใส สีสวย ใกล้เคียงมาตรฐาน RSS ขายได้ราคาดี และเนื่องจากกรดฟอร์มิกระเหยได้จึงไม่ทิ้งสารตกค้าง ต่างจากกรดซัลฟิวริกที่ทิ้งซัลเฟตค้างในแผ่นยางทำให้ยางเสื่อมเร็ว มีกลิ่น และสีคล้ำ วิธีใช้ทั่วไป : เจือจางให้เหลือราว 1-3% แล้วผสมกับน้ำยางสดที่ปรับความเข้มข้นเนื้อยางแห้งไว้แล้ว คนให้ทั่วอย่างรวดเร็วเพื่อไม่ให้เกิดฟอง แล้วทิ้งไว้ให้จับตัวก่อนรีดแผ่น 2) อุตสาหกรรมฟอกหนัง ใช้ในขั้นตอน pickling และ deliming เพื่อปรับหนังให้เป็นกรดก่อนเข้าฟอกด้วยโครเมียม แทรกซึมเข้าเนื้อหนังได้ลึกและสม่ำเสมอกว่ากรดแร่ หนังจึงนุ่ม ไม่บวมผิดรูป และสีย้อมติดดีขึ้น 3) อุตสาหกรรมสิ่งทอและย้อมสี ใช้ปรับ pH ของน้ำย้อมให้อยู่ในช่วงที่สีจับเส้นใยได้ดีที่สุด โดยเฉพาะการย้อมขนสัตว์ ไนลอน และเส้นใยโปรตีนด้วยสีย้อมชนิดกรด (Acid Dyes) สีติดสม่ำเสมอทั้งผืน ไม่ด่าง ล้างออกแล้วไม่ทิ้งเกลือตกค้าง 4) อุตสาหกรรมชุบโลหะ ใช้ล้างผิวโลหะและปรับสภาพน้ำยาชุบให้เป็นกรดตามค่าที่ต้องการ กัดกร่อนน้อยกว่ากรดแร่เมื่อเทียบที่ pH เดียวกัน ควบคุมได้ละเอียดกว่า 5) อุตสาหกรรมกระดาษ ใช้ควบคุมความเป็นกรด-ด่างของเยื่อกระดาษ และช่วยให้สีย้อมกระดาษสม่ำเสมอ 6) สารตั้งต้นเคมีภัณฑ์ เป็นวัตถุดิบตั้งต้นสังเคราะห์เกลือฟอร์เมต สารทำความสะอาด สารกำจัดตะกรัน และใช้เป็นตัวทำละลายในบางกระบวนการ ── ทำไมต้องเลือก 94% ── ใช้ปริมาณน้อยกว่าเกรด 85% ราว 10% ต่อผลลัพธ์เท่ากัน ต้นทุนต่อรอบถูกลง / ไม่ต้องเสียค่าขนส่งไปกับน้ำ / เจือจางเองได้ตามงาน ยืดหยุ่นกว่าซื้อของเจือจางสำเร็จ / น้ำน้อยจึงเก็บได้นานกว่า ── วิธีใช้อย่างปลอดภัย ── 1. เทกรดลงในน้ำเสมอ ห้ามเทน้ำลงในกรดเด็ดขาด (เกิดความร้อนฉับพลันจนกรดกระเด็น) 2. สวมถุงมือยางทนกรด แว่นตานิรภัย และผ้ากันเปื้อนทุกครั้ง 3. ผสมในที่อากาศถ่ายเทดีหรือใต้ตู้ดูดควัน เลี่ยงการสูดไอกรด 4. ใช้อุปกรณ์ที่ทนกรด เช่น PE, PP, สแตนเลส 316, แก้ว หลีกเลี่ยงเหล็กและอะลูมิเนียม 5. เติมทีละน้อยพร้อมวัด pH จนได้ค่าที่ต้องการ อย่าเทรวดเดียว 6. หากกระเด็นถูกผิวหนังหรือดวงตา ล้างด้วยน้ำสะอาดมาก ๆ อย่างน้อย 15 นาที แล้วรีบพบแพทย์ ── วิธีเก็บรักษา ── เก็บในภาชนะเดิมปิดสนิท วัสดุทนกรด (HDPE หรือสแตนเลส 316) ตั้งในที่เย็น แห้ง อากาศถ่ายเท พ้นแสงแดดและความร้อน เก็บแยกจากด่าง สารออกซิไดซ์ และโลหะ วางห่างจากอาหารและสัตว์เลี้ยง ปิดฝาให้แน่นทุกครั้งเพราะกรดระเหยได้ ── เหมาะกับใคร ── ชาวสวนยางและโรงรมยางแผ่น / โรงงานฟอกหนังและเครื่องหนัง / โรงย้อมผ้าและโรงงานสิ่งทอ / โรงชุบโลหะ / โรงงานกระดาษ / ร้านเคมีภัณฑ์ที่รับไปแบ่งขายปลีก / ห้องปฏิบัติการและสถานศึกษา ── คำถามที่พบบ่อย ── Q: กรดฟอร์มิกกับกรดน้ำส้มต่างกันอย่างไร A: เป็นกรดอินทรีย์เหมือนกัน แต่กรดฟอร์มิกแรงกว่าราว 10 เท่า (pKa 3.75 เทียบกับ 4.76) ใช้น้อยกว่าเพื่อให้ได้ pH เดียวกัน ในงานจับตัวน้ำยางให้แผ่นยางคุณภาพดีกว่าและจับตัวเร็วกว่าชัดเจน Q: ใช้แทนกรดซัลฟิวริกจับตัวน้ำยางได้ไหม A: ได้ และแนะนำให้ใช้กรดฟอร์มิกมากกว่า เพราะกรดซัลฟิวริกทิ้งซัลเฟตตกค้าง ทำให้ยางเสื่อมเร็ว มีกลิ่น สีคล้ำ และมักถูกหักราคาเมื่อขาย Q: เก็บได้นานแค่ไหน A: เก็บในภาชนะปิดสนิทในที่เย็นพ้นแสง เก็บได้นานหลายปีโดยคุณภาพไม่เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ ⚠️ ข้อควรระวัง : เคมีภัณฑ์นี้สำหรับงานอุตสาหกรรมและห้องปฏิบัติการเท่านั้น ห้ามนำไปใช้เป็นส่วนผสมของอาหาร เครื่องสำอาง หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่นนอกเหนือจากที่ระบุ สอบถามและสั่งซื้อ : LINE @PYCM — ปัญญาเคมีภัณฑ์ มีของพร้อมส่ง แบ่งขายปลีก-ส่งทุกปริมาณ